เรื่องจริง หรือ

เรื่องโกหก?

ลองมาแยกแยะกันว่าเรื่องไหนจริง และเรื่องไหนที่ไม่เกี่ยวกับการป้องกัน และการรักษาไข้หวัดใหญ่

 

ดังนั้นอะไรที่เราควรทำหากเป็นไข้หวัดใหญ่?

ทานวิตามินซี? กลั้วคอด้วยน้ำเกลือ? ทานกระเทียม? เมื่อพูดถึงการรักษาไข้หวัดใหญ่ คนมักนึกถึงการรักษาบ้านๆ ที่คุ้นเคย แต่มักได้ผลจริงหรือ?

ซึ่งจะเป็นการพัฒนาในการแก้ไขความสับสน “Conflusion” โดยสามารถแยกแยะระหว่างเรื่องจริงและเรื่องแต่งขึ้นที่เชื่อกันมา เมื่อเราเอ่ยถึงการป้องกันและรักษาไข้หวัดใหญ่ มากไปกว่านั้นถ้าคุณคลิกที่ด้านล่าง จะได้ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับเรื่องนี้

เริ่มแก้ไขความสับสนนี้ โดยเราแยกหัวข้อออกเป็น 3 ส่วน ขึ้นกับว่าคุณสนใจในเรื่องใด ยาฆ่าเชื้อไวรัส vs ยาบรรเทาอาการไข้หวัดใหญ่, วัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ และ การบรรเทาอาการ

จริง? หรือ มั่ว?

ยาฆ่าเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ กับ ยาบรรเทาอาการ และ ยาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย

คุณต้องการใบสั่งยาจากแพทย์เพื่อยาฆ่าเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่.

เรื่องจริง

คุณต้องการใบสั่งยาจากแพทย์เพื่อยาฆ่าเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ 

ยาฆ่าเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ในปัจจุบันจ่ายได้ก็ต่อเมื่อมีใบสั่งยาจากแพทย์เท่านั้น1 และจะได้ประสิทธิภาพสูงสุดเมื่อรับประทานภายใน 48 ชั่วโมงหลังเริ่มมีอาการ2 ดังนั้นหากคุณสงสัยว่าเป็นไข้หวัดใหญ่ ควรปรึกษาแพทย์ของคุณเกี่ยวกับยาฆ่าเชื้อไวรัส

ยาฆ่าเชื้อแบคทีเรียเป็นการรักษาที่เหมาะสมสำหรับไข้หวัดใหญ่

เรื่องโกหก

ยาฆ่าเชื้อแบคทีเรียเป็นการรักษาที่เหมาะสมสำหรับไข้หวัดใหญ่ 

ยาฆ่าเชื้อแบคทีเรียไม่มีฤทธิ์รักษาการติดเชื้อไวรัส เช่น ไข้หวัดใหญ่1,3 เช่นเดียวกับที่รักษาการติดเชื้อแบคทีเรีย ยาฆ่าเชื้อแบคทีเรียอาจช่วยรักษาโรคแทรกซ้อนของไข้หวัดใหญ่ที่เกิดจากแบคทีเรียได้ แต่ไม่ได้ออกฤทธิ์รักษาไข้หวัดใหญ่โดยตรง3

ยาบรรเทาอาการไข้หวัดใหญ่ที่ซื้อได้ตามร้านยาสามารถรักษาไข้หวัดใหญ่ให้หายได้

เรื่องโกหก

ยาบรรเทาอาการไข้หวัดใหญ่ที่ซื้อได้ตามร้านยาสามารถรักษาไข้หวัดใหญ่ให้หายได้ 

ถ้าคุณกำลังสงสัยว่าจะต้องทานยาอะไรเมื่อเป็นไข้หวัดใหญ่ คุณอาจจะนึกถึงยาบรรเทาอาการไข้หวัดใหญ่ที่วางขายทั่วไปในร้านยา แต่โดยทั่วไปแล้วยาเหล่านี้จะสามารถช่วยบรรเทาอาการได้เพียงชั่วครู่4 แต่ยาฆ่าเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่แตกต่างออกไป เพราะสามารถรักษาไข้หวัดใหญ่ได้ตั้งแต่สาเหตุของอาการ5

วัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่

วัคซีนทำให้คุณเป็นไข้หวัดใหญ่ 

เรื่องโกหก

วัคซีนไข้หวัดใหญ่ทำให้คุณเป็นไข้หวัดใหญ่

คุณไม่สามารถเป็นไข้หวัดใหญ่ได้จากการฉีดวัคซีน นั่นเป็นเพราะว่า:6,7

  • วัคซีนส่วนใหญ่ไม่มีส่วนประกอบของไวรัสไข้หวัดใหญ่ – ไวรัสอยู่ในรูปไม่ออกฤทธิ์ และวัคซีนก็จะช่วยทำให้ระบบภูมิคุ้นกันของเราจดจำไวรัสไข้หวัดใหญ่ จึงสามารถจัดการกับไข้หวัดใหญ่ได้อย่างมีประสิทธิภาพเมื่อร่างกายติดเชื้อ
  • บางวัคซีน (เรียกว่า “วัคซีนเชื้อเป็น”) มีส่วนประกอบของไวรัสที่อ่อนฤทธิ์ลง จึงไม่สามารถก่อโรคและเพิ่มจำนวนในร่างกายได้ ในขณะเดียวกันระบบภูมิคุ้นกันจะจดจำเชื้อไวรัสนี้ จนสามารถจัดการกับมันได้อย่างมีประสิทธิภาพ เมื่อร่างกายได้รับเชื้อแบบเดียวกันครั้งนี้ในอนาคต
    • คุณอาจจะมีโอกาสได้รับ “วัคซีนเชื้อเป็น” สักครั้งในชีวิต เช่น ใช้สำหรับป้องกันการติดเชื้อ หัด (measles), คางทูม (mumps) และ หัดเยอรมัน (rubella) – MMR, อีสุกอีใส (varicella)

แพทย์ของคุณมักแนะนำให้ฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ และตอบข้อสงสัยที่คุณมีได้อย่างดี

กลุ่มเสี่ยง เช่น หญิงตั้งครรภ์ และ ผู้สูงอายุ เท่านั้น ที่จำเป็นต้องฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่

เรื่องโกหก

กลุ่มเสี่ยง เช่น หญิงตั้งครรภ์ และ ผู้สูงอายุ เท่านั้น ที่จำเป็นต้องฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ 

กรมควบคุมและป้องกันโรค (CDC) แนะนำว่าทุกคนที่มีอายุ 6 เดือนเป็นต้นไปควรรับวัคซีนไข้หวัดใหญ่เป็นประจำทุกปี6 เว้นแต่มีข้อห้ามใช้8 โดยคนกลุ่มเสี่ยงควรได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่เพราะโรคแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นเมื่อติดเชื้อไข้หวัดใหญ่9

คุณไม่จำเป็นต้องฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกปี 

เรื่องโกหก

คุณไม่จำเป็นต้องฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกปี 

เชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่มักเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ และวัคซีนใหม่ๆก็ถูกการพัฒนาออกมาทุกปีเพื่อที่จะต่อสู้กับแต่ละชนิดของไข้หวัดใหญ่ นอกจากนี้ระบบภูมิคุ้มกันสามารถลืมว่าเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่หน้าตาเป็นอย่างไรและต้องการการเตือนความจำอยู่เสมอ6 ซึ่งก็คือเหตุผลที่ CDC แนะนำให้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ในทุกๆปี6

วัคซีนไข้หวัดใหญ่สามารถปกป้องคุณได้จากทุกสายพันธุ์ของไข้หวัดใหญ่

เรื่องโกหก

วัคซีนไข้หวัดใหญ่สามารถปกป้องคุณได้จากทุกสายพันธุ์ของไข้หวัดใหญ่ 

ถึงแม้ว่าคุณจะได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่แล้วก็ตาม แต่คุณก็ยังสามารถเป็นไข้หวัดใหญ่ได้ นั่นเป็นเพราะไวรัสมีวิวัฒนาการที่รวดเร็ว และในหนึ่งฤดูระบาดอาจจะมีหลายสายพันธุ์ของไข้หวัดใหญ่ จนทำให้วัคซีนที่พัฒนามาไม่ได้ผลกับเชื้อไวรัสนั้นๆ9 ซึ่งทำให้คนตั้งคำถามถึงประสิทธิภาพของวัคซีน อย่างไรก็ตามการศึกษาหลายชิ้นแสดงให้ว่า วัคซีนไข้หวัดใหญ่ยังคงมีประสิทธิภาพสูงสุดในการป้องกันไข้หวัดใหญ่ และมีข้อดีอยู่มากมาย10,11

บางคนอาจะแพ้ส่วนประกอบในวัคซีนไข้หวัดใหญ่

เรื่องจริง

บางคนอาจะแพ้ส่วนประกอบในวัคซีนไข้หวัดใหญ่

วัคซีนไข้หวัดใหญ่บางขนิด ผลิตจากส่วนประกอบของไข่ ที่หลายคนอาจจะแพ้ อย่างไรก็ตามคนที่แพ้ไข่อาจะสามารถรับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ที่ขึ้นทะเบียนได้ โดยไม่ต้องสังเกตุอาการหลังจากได้รับวัคซีนไปแล้ว 30 นาที คนที่แพ้ไข่อย่างรุนแรงควรรับวัคซีนในสถานพยาบาลที่มีบุคลากรทางการแพทย์ที่รู้จักและจัดการอาการแพ้รุนแรงได้เป็นอย่างดี6

ไม่มีความแตกต่างระหว่างวัคซีน และ การสร้างภูมิคุ้มกัน 

เรื่องโกหก

ไม่มีความแตกต่างระหว่างวัคซีน และ การสร้างภูมิคุ้มกัน

ถึงแม้ว่าจะมีการใช้คำว่า “วัคซีน” และ “การสร้างภูมิคุ้มกัน” เพื่อหมายถึงเรื่องเดียวกันมานาน แต่ทั้งสองคำมีความแตกต่างกัน เพราะ การสร้างภูมิคุ้มกันหมายถึงกระบวนการของร่างกายหลังจากการได้รับวัคซีน โดยทางกรมควบคุมโรค แนะนำให้ทุกคนที่มีอายุตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไปต้องได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปี6 เว้นแต่ว่าจะมีข้อห้ามใช้8 โดยกลุ่มคนที่มีความเสี่ยงสูงควรอย่างยิ่งที่จะต้องได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ เพื่อป้องกันโรคแทรกซ้อนที่อาจเกิดกับคนกลุ่มนี้หลังจากติดเชื้อไข้หวัดใหญ่9

การบรรเทาอาการไข้หวัดใหญ่

ไข้หวัดใหญ่ก็เหมือนกับไข้หวัดทั่วไป – อาการของทั้งสองโรคเหมือนกัน

เรื่องโกหก

ไข้หวัดใหญ่ก็เหมือนกับไข้หวัดทั่วไป – อาการของทั้งสองโรคเหมือนกัน

ถึงแม้ว่าไข้หวัดและไข้หวัดใหญ่จะเป็นโรคติดเชื้อเหมือนกัน และมีบางอาการที่เหมือนกัน แต่จริงๆแล้วทั้งสองแตกต่างกัน:12

  • คุณอาจรู้สึกไม่สบายด้วยไข้หวัด แต่คุณจะสามารถที่จะทนกับมันได้ในแต่ละวัน แต่หากเป็นไข้หวัดใหญ่ จะทำให้เกิดอาการเหนื่อยล้า และอ่อนเพลียที่ทำให้คุณต้องนอนจมอยู่กับเตียงไปหลายวัน
  • ไข้หวัดมักค่อยๆอาการหนักขึ้น ในขณะที่ไข้หวัดใหญ่จะมาอย่างฉับพลันมากกว่า
  • ไข้หวัดใหญ่สามารถที่จะพัฒนาไปเป็นโรคแทรกซ้อนอื่นๆที่รุนแรงได้ ในขณะที่ไข้หวัดมักไม่ทำให้เกิด

ซุปไก่ต้มสามารถรักษาไข้หวัดใหญ่ได้

เรื่องโกหก

ซุปไก่ต้มสามารถรักษาไข้หวัดใหญ่ได้ 

ขอโทษคนที่ชื่นชอบซุปไก่ต้มด้วย แต่ไม่มีหลักฐานทางวิชาการใดๆที่ยืนยันว่าซุปไก่ต้ม หรือแม้กระทั่งอาหารใดๆก็ตามจะสามารถรักษาไข้หวัดใหญ่ได้ อย่างไรก็ตามอาหารประเภทซุปจะมีส่วนประกอบที่จะทำให้ร่างกายชุ่มชื้น ไม่ขนาดน้ำในขณะที่ต่อสู้กับภาวะติดเชื้อ

ไข้หวัดใหญ่ไม่ใช่โรคร้ายแรง 

เรื่องโกหก

ไข้หวัดใหญ่ไม่ใช่โรคร้ายแรง 

ในขณะที่คนส่วนใหญ่ที่ติดเชื้อไข้หวัดใหญ่สามารถหายกลับมาเป็นปกติ แต่บางคนอาจมีโรคแทรกซ้อนที่ทำให้เกิดโรคที่ร้ายแรง หรือแม้กระทั่งเสียชีวิตได้ โดยกรมควบคุมโรค ได้ประมาณผู้ป่วยโรคไข้หวัดใหญ่ทั่วโลกไว้สูงถึงปีละ 49 ล้านราย และ 960,000 รายต้องนอนโรงพยาบาล และ 79,000 รายอาจเสียชีวิตได้13

ยาฆ่าเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่สามารถลดอาการของไข้หวัดใหญ่ได้ 

เรื่องจริง

ยาฆ่าเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่สามารถลดอาการของไข้หวัดใหญ่ได้ 

ยาฆ่าเชื้อไวรัสสามารถต่อสู้กับเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ได้ รวมถึงการลดการเพิ่มจำนวนของเชื้อ1,5 เมื่อรับประทานภายใน 48 ชั่วโมงหลังที่สังเกตุเห็นอาการของไข้หวัดใหญ่ ยาฆ่าเชื้อไวรัสสามารถลดผลกระทบจากไข้หวัดใหญ่ ทำให้คุณรู้สึกดีขึ้นได้เร็วขึ้น และลดความเสี่ยงการเกิดโรคแทรกซ้อนต่างๆได้14,15

หากคุณกำลังมองหาคำแนะนำที่จะจัดการกับไข้หวัดใหญ่ แนะนำให้ปรึกษาแพทย์เพื่อสอบถามถึงยาฆ่าเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ที่ใช้ในปัจจุบัน

คุณคิดว่าตัวเองกำลังเป็นไข้หวัดใหญ่?
ปรึกษาแพทย์เพื่อขอข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับยาฆ่าเชื้อไวรัส ที่อาจเป็นการรักษาที่เหมาะสมสำหรับคุณ

หากคุณมีอาการในช่วงไข้หวัดใหญ่ระบาด คุณควรไปพบแพทย์หรือบุคลากรทางการแพทย์โดยด่วน

ค้นหาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับไข้หวัดใหญ่ในภูมิภาคของคุณ

References

  1. Centers for Disease Control and Prevention. What You Should Know About Influenza (Flu) Antiviral Drugs: Fact Sheet, 2016. Available from: https://www.cdc.gov/flu/pdf/freeresources/updated/antiviral-factsheet-updated.pdf. Last accessed: November 2018.
  2. Lehnert R et al. Dtsch Arztebl Int 2016; 113(47): 799–807.
  3. Low D. Clin Microbiol Infect 2008; 14(4): 298–306.
  4. Centers for Disease Control and Prevention. Symptom relief, 2018. Available from: https://www.cdc.gov/antibiotic-use/community/for-patients/symptom-relief.html. Last accessed: November 2018.
  5. Stiver G. CMAJ 2003; 168(1): 49–56.
  6. Centers for Disease Control and Prevention. Key Facts About Seasonal Flu Vaccine, 2018. Available from: https://www.cdc.gov/flu/protect/keyfacts.htm. Last accessed: November 2018.
  7. Centers for Disease Control and Prevention. Understanding How Vaccines Work, 2018. Available from: https://www.cdc.gov/vaccines/hcp/conversations/downloads/vacsafe-understand-color-office.pdf. Last accessed: November 2018.
  8. Centers for Disease Control and Prevention. Vaccination: Who Should Do It, Who Should Not and Who Should Take Precautions, 2017. Available from: https://www.cdc.gov/flu/protect/whoshouldvax.htm. Last accessed: November 2018.
  9. Centers for Disease Control and Prevention. People at High Risk of Developing Serious Flu–Related Complications, 2018. Available from: https://www.cdc.gov/flu/about/disease/high_risk.htm. Last accessed: November 2018.
  10. Centers for Disease Control and Prevention. Misconceptions about Seasonal Flu and Flu Vaccines, 2018. Available from: https://www.cdc.gov/flu/about/qa/misconceptions.htm. Last accessed: November 2018.
  11. Talbot HK et al. Clin Infect Dis 2013; 56(12): 1774–1777.
  12. Centers for Disease Control and Prevention. Cold Versus Flu, 2018. Available from: https://www.cdc.gov/flu/about/qa/coldflu.htm. Last accessed: November 2018.
  13. Centers for Disease Control and Prevention. Disease Burden of Influenza, 2018. Available from: https://www.cdc.gov/flu/about/disease/burden.htm. Last accessed: November 2018.
  14. Tsang TK et al. Trends Microbiol 2016; 24(2): 123–133.
  15. Allen UD et al. Can J Infect Dis Med Microbiol 2006; 17(5): 273–284.